Wat doe jij met de preek?

Veel christenen zullen ‘s zondags een dienst bijwonen en een preek beluisteren. In veel gemeenten vormt de preek het centrale onderdeel van de eredienst. Veelal is dit dan ook het onderwerp waarover na afloop van de dienst wordt gesproken.

Soms overheerst in zulke gesprekken een negatieve ondertoon: de preek voldeed niet, was te lang, te ingewikkeld of te weinig aansprekend. We hebben als toehoorders vaak ons oordeel klaar. Kritisch luisteren mag natuurlijk, maar het kan ons ook verhinderen om de kern van de verkondiging daadwerkelijk door te laten dringen. Tenslotte gaat het erom dat we ons openstellen voor Gods Woord en wat Hij tot ons te zeggen heeft.

Luisteren naar een preek is niet alleen een bewuste ‘handeling’ - het is ook een houding. We kunnen binnenkomen met: ‘Ik ben benieuwd wat de voorganger te zeggen heeft.’ Maar ook met: ‘Heer, wat wilt U mij vandaag leren?’ Zo’n houding maakt een wereld van verschil.

Om eerlijk te zijn, merkte ik bij mijzelf hoe gemakkelijk in de loop van de week een preek weer wegzakt. Jammer, want sprekers steken er uren voorbereiding in, terwijl velen de inhoud na een paar dagen - of zelfs na enkele uren - alweer vergeten zijn. Daarom ben ik gaan nadenken over manieren om meer bewust te luisteren. Vanuit die zoektocht wil ik een aantal praktische handreikingen delen. Het is goed om dit alles in gebed aan God op te dragen, want uiteindelijk hebben we Zijn hulp nodig om werkelijk te ‘horen’ en te bewaren wat Hij ons wil leren.

• Ga op zaterdagavond op tijd naar bed. Hoe vermoeider je op zondagmorgen bent, hoe moeilijker het is om aandachtig te luisteren.
• Bid vóór de preek om een luisterend oor en vooral om een ontvankelijk hart. Vraag de Heilige Geest om in je te werken terwijl je luistert.
• Neem je Bijbel mee naar de dienst. Door zelf mee te lezen, blijft de tekst beter hangen.
• Wissel af en toe van Bijbelvertaling; dat houdt je alert en helpt je om nieuwe nuances te ontdekken.
• Gebruik een notitieboekje tijdens de preek. Schrijf op wat je raakt, wat je wilt onthouden of waar je later nog eens over wilt nadenken.
• Probeer na de dienst de kern van de preek in enkele zinnen samen te vatten.
• Kies bewust één punt uit de preek dat je wilt onthouden en toepassen. Dit kun je ook aan je kinderen meegeven wanneer de preek voor hen te moeilijk is.
• Breng dat ene punt in praktijk. Onderzoek jezelf, wees eerlijk, belijd - waar nodig - je zonden en kom in beweging.
• Zoek manieren om met anderen door te praten over de preek. Een gesprek met gemeenteleden, vrienden of je kinderen helpt vaak om de boodschap dieper te laten landen.

John Stott verwoordde het zo: ‘Hoewel niets de preek kan verdringen, moet hij worden aangevuld met onderwijs en discussies achteraf. Het Woord van God is niet alleen leesbaar en hoorbaar, maar ook zichtbaar en voelbaar te maken; in Christus heeft God de menselijke gestalte aangenomen en er behoort geen deel van het christelijke leven en communicatie te zijn dat Hem geen glorie kan brengen.’

Uiteindelijk is God Degene die de preek laat landen in ons hart. Niet onze concentratie, aantekeningen of discipline, al helpen die wel. Wij luisteren, maar Hij opent het hart.

Weet jij nog waar de preek van afgelopen zondag over ging?

Dit artikel is onlangs verschenen in 'Het Zoeklicht' nr. 06- 2026 en is een bijdrage die ik voor dit blad mocht schrijven.